Tekst en fotografie: Geert Luinge
Hallo vismaat. Vandaag maken we weer eens een vistrip naar de zuidkust van Noorwegen, waar we vanuit een comfortabel huis aan de kade bij TregeFerie (in het gebied rondom Mandal) met een boot de zee op gaan om te proberen om een flinke partij vis te vangen. We hebben een vracht aan hengels, kunstaas en viszooi aan boord en de weersvooruitzichten zijn gunstig, dus een nieuw avontuur kan beginnen.
We beschikken over een Oien 21 Ft boot en we hebben 40 paardekachten achter onze kont hangen, dus kom maar op met die vis! We zijn hier in de afgelopen jaren inmiddels 16 keer een week op visvakantie geweest, dus we weten onderhand wel wat de beste stekken zijn. Hoewel... het is niet zozeer de vraag wáár de vis is... en óf er genoeg vis zit... maar wèlke vissoort je wilt gaan vangen. We zijn eigenlijk van plan om zoveel mogelijk verschillende vissoorten te vangen... maar... dan kom je toch vaak voor moeilijke dilemma's te staan.
Want als je echt heel veel verschillende soorten op de lijst wilt afvinken, dan kun je het beste met natuurlijk aas subtiel gaan peuteren op de bodem. Daar leven verreweg de meeste soorten en elke vis lust wel een garnaal of een stripje makeel.
Maar... stel nou... dat dan opeens de fishfinder begint te piepen... en er blijkt een school koolvis of makreel onder de boot te hangen... Dan pak je toch gauw je kunstaas-hengel met een pilkertje en dan ga je op half water staan staan kicken met kunstaas. Dan sta je wel heerlijk te drillen, maar... dan kun je niks afvinken op de soortenlijst. Moeilijkmoeilijk. Ergo... niet te lang kuns-azen (hoe leuk ook) en straks weer met natuurlijk aas op de bodem... is het plan.
Want wat is dat toch een heerlijk gevoel. Zo'n harde dreun op een strakke spinhengel die je in je hand hebt. Geweldig ! Daar doen we het voor. Dat is het ultieme kick-moment van onze vis-sport. The bliss of fishing.
Die felle tik op je hengeltop. Die stoot energie die door de vis... via jouw lijn... via de hengeltop... door de blank ... wordt doorgegeven naar je arm, waarna er een plotselinge stoot adrenaline vrijkomt in je lichaam en je het uitschreeuwt van plezier. Yes ! Hangen !
Dus wij zijn in de loop der jaren nogal fanatiek geworden met deze visserij. En we hebben nogal wat spulletjes gekocht bij de hengelsport-zaak en bij Ali. En niet zo'n beetje. Als ik heel eerlijk ben, dan denk ik dat we met z'n vieren gemiddeld... ongeveer ... pak um beet... grof geschat... elk toch wel zo'n 50 verschillende kunstaasjes in de trommel hebben. Een overmaat aan pilkers, pluggen, lepels, twisters en shads in allerlei kleuren en gewichten. Maar eh... heren... is dat niet een beetje overdreven? ... 200 kunstaasjes in 1 boot ?!
En behalve kunstaas hebben we ook nog een vracht aan natuurlijke aassoorten in de koelbox, zoals...
- gezoute zeepieren (levende pieren en zagers meenemen naar Noorwegen is vaak lastig)
- diepvries-garnalen (kilozak kopen bij de Lidl of bij een Noorse supermarkt)
- inktvis-strips (deels ontdooien, in reepjes snijden, in plastic zakjes verdelen en weer invriezen).
- overjarige mesheften (die al vaker zijn ontdooid, waardoor ze des te lekkerder stinken).
- taaie geep-filets in knijpzakjes met zout (zelf gevangen op de Noordpier).
- zwartbek-grondels uit de Waal (experiment).
- en dikke vette strips zalm-buik voor de haaien ( zie volgende aflevering)
Dus je mag wel zeggen dat we genoeg (kunst) aas-soorten aan boord hebben. Zeg maar gerust belachelijk veel. En mijn vismaat maakte ook even een lijstje met de mogelijk te-vangen-soorten. Dus... met wèlk aas ga ik nu proberen wèlke vissoort te vangen? Moeilijkmoeilijk.
Want... hoe groot is de kans dat je zo'n vissoort vangt ? Dat wordt meestal bepaald door de keuze van de stek. Op de bodem zwemt vrijwel zeker géén geep en aan het oppervlak vang je gegarandeerd geen platvis. Grof gezegd: aan het oppervlak is de kans het grootst dat je een makreel vangt, op half water kom je waarschijnlijk een koolvis tegen, op de bodem zal het eerder een gul zijn die het aas grijpt, en dichter bij de rotsen maak je de meeste kans op zo'n blinkend goudgele pollak .
Het blijft vebazend, dat je tijdens de dril van zo'n vis al meteen kunt voelen welke vissoort het is. Aan het schokken en doorbuigen van de hengel kun je zien en voelen welke soort je aan de lijn hebt, want elke soort heeft zo zijn eigen typische manier van knokken.
- een makreel herken je meteen aan de snelle trilling en het zijwaarts zwemmen.
- een pollak geeft meer weerstand en zal rustiger bonken.
- een koolvis begint altijd met een felle sprint en heeft een lange adem.
- een gul blijft koppig bonken in de diepte, maar gaat daarna zelden door de slip (tenzij heel groot)).
- en mocht je de mazzel hebben dat een zeeforel het kunstaas grijpt, dan voel je harde rukken en krijg je felle runs met wilde sprongen aan het oppervlak, ... dus dat wordt de moeilijkste vis om binnenboord te krijgen.
En dan heb je nog de verrassingen die je kunt vangen... bijvoorbeeld een pieterman. Je weet het hè... niet vastpakken ! Giftige stekels, linke soep. Onthaaktang erbij... niet aanraken en meteen weer terug in zee. Ze zijn eigenlijk wel èrrug lekker om op te eten, maar als je die gaat fileren heb je waarschijnlijk een pleister nodig en ga je spijt krijgen.
Maar... als je met vier man vanuit een relatief kleine- driftende boot zit te vertikaal-vissen kom je toch een paar lastige problemen tegen die roet in het eten gooien. Storende faktoren, waardoor je een groot deel van je kostbare vis-tijd zit te klooien en te prutsen met lijnen-door-elkaar. Ja, dat is wel een dingetje.
Want zodra de boot door een windvlaag een beetje gaat draaien... komen die vertikale lijnen dichter bij elkaar, en afhankelijk van het gewicht van het kunstaas en de dikte/weerstand van de lijn zullen die lijnen door elkaar gaan draaien. Zodra een visser opdraait en daarna zijn kunstaas weer laat zakken... zal de lijn van zijn buurman inmiddels schuin door het water lopen en... vroeg of laat gaat dat akelig in de war.
Tel daarbij op dat de mannen niet met 1 enkel kunstaasje vissen, maar met een onderlijn met zijlijntjes, met muppets, of een veren paternoster met meerdere haken. Als dat zaakje door de lijn(en) van je buurman(nen) gaat draaien... zit het vreselijk in de war. Dan zit je samen zuchtend en vloekend te hannesen met een macramee breiwerk dat wanhopig in de knoop zit . En je hebt ernstige háást, want ondertussen hangt er vaak een bonkende vis aan de lijn en die gaat het zaakje nog verder in de prak draaien. Donders nogantoe. Als je mazzel hebt hou je er alleen een gekinkte onderlijn aan over, maar soms moet de schaar erbij komen en dan ben je voorlopig uit de running.
Bovendien blijft er altijd die twijfel .. of na zo'n ontwarde onderlijnen-knoop... misschien de gevlochten hoofdlijn (of die van je buurman) toch dusdanig is beschadigd, dat bij de eerstvolgende aanbeet de lijn zomaar opeens pang zegt... !? Dan verspeel je alsnog een mooie vis doordat je daarnet zo lelijk in de war zat. Zucht.
Dus... wat kunnen we daaraan doen ?
- Sowiezo een stek uitzoeken waar de boot in een rechte(re) lijn over het water drift, als dat kan.
- Een stek met zo-weinig-mogelijke windvlagen die de boot laten draaien.
- Sowiezo wachten tot de boot echt stil ligt, voordat je het kunstaas laat zakken.
- De hengels zo ver mogelijk uit elkaar houden en de hele lengte van de boot benutten.
- Allemaal ongeveer hetzelfde gewicht aan lood laten zakken aan dezelfde lijndiktes.
- Proberen zoveel mogelijk tegelijk je aas te laten zakken.
- Even wachten totdat je buurman heeft opgedraaid en dan weer samen laten zakken.
Ook de hengels waar niet mee wordt gevist liggen dan vaak hinderlijk in de weg. Als je met 4 vissers per persoon 3 hengels meeneemt in de boot (wat niet onredelijk is), dan liggen er dus nog altijd 8 hengels ongebruikt (en meestal opgetuigd) in een rommelige hoek bij elkaar... en dat vraagt om problemen. Een verkeerde manoevre tijdens het aanslaan, of een vis die zijwaarts wegsprint, of een visser die even zijn evenwicht verliest... Krak !
Maar gelukkig kunnen onze hengels wel tegen een stootje. Ze worden soms zó zwaar belast, dat je twijfelt of je geen zwaardere hengel had moeten pakken. Dan is het opeens Heavy Duty Drilling... en dan vragen we ons af wat er nu weer boven water gaat komen...? Ehh... wat vind je daar van... 2 koolvissen aan 1 pilker... Nou ja zeg.
Dus... het wordt weer eens tijd voor een andere stek. Vlakbij de rotsen zou wel eens een mooie zeeforel kunnen rondhangen. Laten we daar gaan driften langs de rotsen. Of beter gezegd: in de buurt van de rotsen, maar toch op veilige afstand van de rotsen. Want dit is linke soep. Als de motor er nu mee zou kappen... wordt het een levens-gevaarlijk avontuur.
Op deze foto zie je weinig hoge golven aan het oppervlak en alles lijkt behoorlijk rustig, maar dat viel toch tegen. Als je vlakbij zo'n rotspartij vist heb je namelijk meer kans om zeeziek te worden.
Want een boot kan in 3 vlakken op 6 verschillende manieren bewegen:
Een boot kan Stampen ( dan gaat de voorkant omhoog en de achterkant omlaag),
Een boot kan Slingeren (van links naar rechts wiegen, dus van bakboord naar stuurboord)
Een boot kan Gieren (van richting veranderen, dus om zijn staande as draaien)
Een boot kan Verzetten (van links naar rechts verplaatsen, dus zijwaarts geduwd worden)
Een boot kan Schrikken ( van voor naar achteren verplaatsen over het water)
En een boot kan Dompen (of Deinen) (dan ga je met-boot-en-al omhoog en omlaag)
Dat dompen is echt een domper voor je evenwichts-orgaan. Die eerste 5 bewegingen zijn meestal nog te overzien. Daarvan hoef je als visser nog niet misselijk te worden, omdat je die boot-bewegingen meestal kunt zien, en ook gedeeltelijk kunt compenseren met je eigen lichaams-bewegingen. Maar bij Dompen zakt de hele boot eerst in een kuil en daarna wordt je een paar meter omhoog opgetild... zonder dat je het in de gaten hebt. Heel verraderlijk en ongemerkt... alsof je op een onzichtbare schommel zit.
En dat is niet zo lekker voor de maag. Ik laat de motor stationair draaien en zet met tussenpozen de boot in z'n achteruit, maar je moet hier zó donders goed opletten... dat ik geen tijd overhoud om zelf een hengel uit te gooien. Gelukkig staan de andere mannen heerlijk enthousiast te drillen... en er komt weer een knappe kanjer langszij.
Hoewel de pollakken wel trek hadden... en de kotszakken niet nodig waren... blijft het toch altijd lekker om daarna even een half uurtje pauze te houden. Even de hengels neerleggen, de boot aan een steiger binden en effies de benen strekken. Er zijn hier in de buurt van Tregde een paar mooie openbare steigers waar je gratis kunt aanleggen en pauzeren, met daarbij zelfs een toilet (mèt papier) en een barbecue (met notabene een zak kolen en een fles spiritus ernaast ). Ja, wat dat betreft is Noorwegen echt een fijn land, waar de openbare zaken goed geregeld zijn.
Dus dan is het time-out. Vis-pauze. Even uitblazen en bijtanken. Bakkie koffie, bakkie soep, tijd voor een broodje. Effekes niksen, luieren, lanterfanten.
En vooral ook kijken naar- en genieten van moeder natuur.
- De verschillende gras- en heideplanten die er groeien, met hun wortels tussen de spleten in de rotsen.
- De bruine mossen, de groene wieren en de eetbare mosselen in ondiepe poeltjes.
- De krabbetjes die meteen tevoorschijn komen zodra je iets eetbaars in het water gooit.
- De (als je goed kijkt) ontelbaar veel garnalen in het kraakheldere water,
- De (als je nog beter kijkt) levende zee-naalden die tussen het wier drijven.
En blijf vooral ook goed rondkijken in de verte, want misschien zien we vandaag een vis-arend langskomen, of een bruinvis die proestend boven water komt, of een zeehond die met zijn luie kont ergens op een rotsblok is gaan liggen. En in theorie zou er zelfs een Orca voorbij kunnen komen, want die zijn hier ook al eerder gesignaleerd.
Flierefluitend langs de oever kom je allerlei interessante dingen tegen.
- De graten van een vis, het schild van een sepia, de schaal van een kreeft.
- De schedel van een konijn, het kaakbeen van een schaap, het karkas van een aalscholver.
- Een struik met bosbessen, een paar wilde aardbeitjes of een moeras met vleesetende zonnedauw.
- Vuurstenen en bergkristallen in de rotsen die miljoenen jaren oud zijn.
- De voetsporen van een hert, de drollen van een vos, het nest van een scholekster,
- Een marter die in zijn hol duikt, een eekhoorntje dat vrolijk voorbij huppelt.
- En als je ècht geluk hebt staat er opeens een eland tussen de struiken, want die leven hier ook.
En ga-zo-maar-door. Genoeg moois om van te genieten. Genoeg wonderen om je over te verbazen.
Tijdens het aktief vissen met hengels gaan er vaak uren voorbij waarin er relatief weinig verandert, maar zodra je een half uurtje pauze houdt... en even aan land gaat om de benen te strekken, zie je vaak bijzondere dingen waar je later weer aan terugdenkt. Herinneringen die je bij blijven. Natuurverschijnselen die niet rechtstreeks met het vissen te maken hebben, maar wel extra kleur geven aan het avontuur.
Die kist vol makrelen en pollakken ben je later alweer gauw vergeten, maar dat ene brokje bergkristal staat nog jarenlang te pronken in je boekenkast en dat ene eekhoorntje dat voorbij huppelde... blijft voorgoed in je geheugen opgeslagen. Ja, de time-out hoort óók bij het vissen. Dat willen we niet missen.
Tenslotte is hier nog een aantrekkelijk aanbod:
Als jij (samen met je vismaten of je gezin) in het komende jaar ook eens wil gaan genieten van de mooie natuur en succesvolle visserij bij TregdeFerie... dan is er nu een Aktie-korting van 11 procent, op de kosten van het appartement bij een verblijf van 4 dagen of meer, in de periodes vóór 15 mei en ná 15 augustus, onder vermelding van de code: Totalfishing2026
Ik zou zeggen: grijp die kans !
Kijk voor meer informatie: www.tregdeferie.no
De vorige afleveringen van deze serie over vistrips naar Noorwegen, Denemarken, de Middellandse Zee, Normandië en Bretagne kun je nog eens rustig nalezen en bekijken via deze link
Vissersgroeten van Geert Luinge.
Voor vragen en/of opmerkingen: g.luinge2@upcmail.nl